Opinion

Γιατί η Τουρκία αρνείται την υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο;

Η Τουρκία εκτιμά οτι με τον «τσαμπουκά» και με την «ισχύ» που νομίζει οτι διαθέτει θα αναγκάσει την Ελλάδα σε εναν άτακτο «διάλογο» για να της αποσπάσει ό,τι νομίζει ακόμη οτι πρέπει να έχει...

Γράφει ο Χρήστος Η. Χαλαζιάς

Η διαμάχη μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας σχετικά με την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου απασχολεί εδώ και μερικά χρόνια έντονα και την διεθνή κοινή γνώμη. Η ιδιομορφία του προβλήματος αυτού σε συνδυασμό με το ενδιαφέρον αρκετών κρατών με ανάλογα προβλήματα, έχουν στρέψει την προσοχή των διεθνολόγων προς τις εξελίξεις στο χώρο του Αιγαίου.

Η Τουρκία εμφανίζεται να διεκδικεί το μισό περίπου του χώρου της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου υποστηρίζοντας ότι τα ελληνικά νησιά του Αιγαίοι δεν έχουν δική τους υφαλοκρηπίδα. Η διεκδίκηση αυτή γίνεται στη λογική ότι τα νησιά – όπως ακριβώς και οι ηπειρωτικές ακτές – έχουν δικαίωμα υφαλοκρηπίδας.

Μια σωστή λύση του προβλήματος προϋποθέτει πλήρη γνώση όλων των συντεταγμένων που συνθέτουν τις σημερινές πραγματικότητες και δυναμικές στο χώρο του Αιγαίου.

Η Ελλάδα υποστηρίζει βασικά τη διατήρηση του status quo στο Αιγαίο, ενώ η Τουρκία επιδιώκει αλλαγή της σημερινής κατάστασης στην περιοχή. Από τη Διακήρυξη του Τρούμαν (1945) την πράξη που δημιούργησε την έννοια – της υφαλοκρηπίδας στο διεθνή χώρο και στα χρόνια που ακολούθησαν φαίνεται μέσα από τη διεθνή πρακτική σαν δεδομένο ότι και τα νησιά έχουν δικαίωμα υφαλοκρηπίδας. Η ελληνική πλευρά έχει προσχωρήσει στη Σύμβαση της Γενεύης του 1958 για την υφαλοκρηπίδας το 1972 ενώ η τουρκική πλευρά δεν υπέγραψε τη Σύμβαση.

Η Σύμβαση της Γενεύης υποστηρίζει τις ελληνικές θέσεις μια που αναγνωρίζει το δικαίωμα των νησιών να έχουν δική τους υφαλοκρηπίδα (άρθρο 1παρ. β).

Η Τουρκία χρησιμοποιεί διάφορα επιχειρήματα για να υποστηρίξει τις διεκδικήσεις της όπως: τη μέση γραμμή μεταξύ των δύο ηπειρωτικών ακτών, τη γραμμή μεγαλυτέρου βάθους του βυθού (στηριζόμενη στην επικαλούμενη «φυσική προέκταση» της χερσονήσου της Ανατολίας), και τέλος την αναλογία του πληθυσμού στη περιοχή.

Στη βάση αυτής της διαφορά βρίσκεται το ουσιαστικό ερώτημα αν τα νησιά δικαιούνται υφαλοκρηπίδα σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο. Επειδή η Ελλάδα είναι μέλος της Σύμβασης της Γενεύης, ενώ η Τουρκία όχι και κατά συνέπεια , δεν δεσμεύεται από τις διατάξεις της , η μεταξύ τους διαφορά θα πρέπει να κριθεί με προσφυγή στο Διεθνές Δίκαιο.

Η Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982 και η απόφαση του Δεινούς Δικαστηρίου του 1969 καθορίζουν μεταξύ άλλων ότι, όχι μόνο το ηπειρωτικό τμήμα μιας χώρας , αλλά και τα νησιά της έχουν υφαλοκρηπίδα και, δεύτερον, στο βυθό και το υπέδαφος των παράκτιων υποθαλάσσιων περιοχών ενός κράτους πέραν των χωρικών υδάτων του και μέχρι βάθους 200 μέτρων είναι «εφικτή η εκμετάλλευση των φυσικών πόρων» τους. Τα τελευταία χρόνια και με την τεχνολογική πρόοδο που έχει σημειωθεί, πολλές χώρες αποφάσισαν να επιμηκύνουν το βάθος της εκμεταλλεύσιμης περιοχής σε 2.000 μέτρα, έχουν όμως διατυπωθεί αντιρρήσεις από άλλα κράτη.

Η ελληνοτουρκική διένεξη για την υφαλοκρηπίδα είναι στην ουσία οικονομικό ζήτημα, ποιος και ως ποιο σημείο θα μπορεί να εκμεταλλευτεί τον φυσικό πλούτο του βυθού του Αιγαίου.

Οι θέσεις της Ελλάδας για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στηρίζονται στις συνθήκες του Διεθνές Δίκαιου. Η Τουρκία, αντιθέτως, ζητεί την οριοθέτηση ολόκληρου του Αιγαίου και επικαλείται τη λεγόμενη «αρχή της ευθυδικίας», δηλαδή ζητεί να διανεμηθεί η υφαλοκρηπίδα σε δυο ίσια μέρη, θέση την όποια απορρίπτει η Ελλάδα διότι, πέραν των άλλων, σημαίνει ότι τα ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου θα βρεθούν εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου αποτελούν «ειδικές περιστάσεις» – βρίσκονται εγγύτατα των τουρκικών ακτών – άποψη την οποία αποκρούει η Ελλάδα τονίζοντας ότι τα νησιά έχουν «πλήρη δικαιώματα υφαλοκρηπίδας», αρχή διεθνώς αναγνωρισμένη.     

Related posts

Δική σας η πατρίδα, μα τίποτε δικό σας…

iR

Η Γαλλική επανάσταση των χωρικών

iR

Ταμπέλες, όπως τα «Εδώδιμα και αποικιακά» στα προπολεμικά παντοπωλεία…

iR

Leave a Comment

iReporter