Opinion

«Εφυγε» ο Κωνσταντίνος Ξενάκης

Γράφει ο Νίκος Καραμπάσης

«Εφυγε» σήμερα στα 89 του χρόνια ο πολύ σπουδαίος Ελληνας Εικαστικός Κωνσταντίνος Ξενάκης(Constantin Xenakis) Ηταν Κυριακή νομίζω(μπορεί και Σάββατο), μια πολύ ζεστή ημέρα του καλοκαιριού στην Αθήνα το 2017 που είχαμε δώσει «ραντεβού» μέσω ενός κοινού φίλου να βρεθούμε στου Ψυρρή.

Προύπόθεση για μια πιθανότητα συνεργασίας μας στο να μας φιλοτεχνούσε ενα λογότυπο για το ηλεκτρονικό περιοδικό του iReporter που ετοιμάζαμε τότε, την Ανοιχτή Βιβλιοθήκη, ήταν πρώτα να με γνωρίσει και αφού με «ενέκρινε» σε προσωπικό επίπεδο στη συνέχεια, θα σκεφτόταν «την ενδεχόμενη συνεργασία του». Ο,τι έκανε ήθελε να περνάει μέσα απο τους δικούς του αξιακούς κώδικες.

Τι συνεργασία δηλαδή με εναν παγκόσμιο ογκόλιθο στα εικαστικά! Απλά να μας έκανε τη μέγιστη χάρη και τιμή να φιλοτεχνήσει το λογότυπο με την μοναδική τέχνη και φιλοσοφία που τον διέκρινε στο παγκόσμιο στερέωμα,δεκαετίες τώρα…

Εκείνη την καυτή ημερα του 2017 ήταν στην ουσία ενα «τέστ» για να δει αν άξιζε να ασχοληθεί μαζί μου…Θυμάμαι φάγαμε και «σπιτικά γλυκά» και η συζήτηση μας – περίπου δύο ώρες – περιεστράφηκε σε όλα τα θέματα ζωής και φιλοσοφίας…Και μου μίλησε αρκετά για τον εαυτό του, για τις σκέψεις του, για τη ζωή και το έργο του…

Ευτυχώς στην συνέχεια οχι μόνο δέχθηκε να φιλοτεχνήσει το λογότυπο για το ηλεκτρονικό μας περιοδικό, αλλά αποφάσισε να ζωγραφίσει με τον δικό του μοναδικό τρόπο και το λογοτυπο του iReporter όπως και το «μότο» που είχαμε τότε οτι «η ενημέρωση είναι η ψυχή της Δημοκρατίας». Μάλιστα δέχθηκε αυτό να γίνει στο σπίτι του στην Αθήνα(κάπου πίσω απο το «Κάραβελ») – γιατί αρκετό καιρό έμενε και στο Παρίσι – και μου επέτρεψε να βιντεοσκοπήσω εκείνη την μοναδική στιγμή της δημιουργίας – προσφοράς στο iReporter (που παραθέτω στο τέλος αυτού του μικρού σημειώματος στην μνήμη του και την γνωριμία μας) – και να βγούμε μαζί και μερικές φωτογραφίες (κάπου θα υπάρχουν).

Για μένα αυτές οι συναντήσεις και συζητησεις μας – πέρα απο την μέγιστη τιμή να μου χαρίσει το λογότυπο του iReporter που ασφαλώς είναι…συλλλεκτικό «κομμάτι» και προσεχώς θα ξαναχρησιμοποιηθεί – ήταν ενα «παράθυρο» στους «κώδικες της ζωής» – όπως τους έβλεπε εκείνος – που αποτελούσε και την πεμπτουσία όλου του έργου του.

Ενας μεγάλος Ελληνας του Οικουμενικού Ελληνισμού(γεννημένος στο Κάϊρο, με σπουδές στο Παρίσι και διασχίζοντας με το έργο και την στάση ζωής του, όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου).

Καλό ταξίδι Κωνσνταντίνε και σε ευχαριστώ για την τιμή…(και τις συζητήσεις μας).

Ενα σύντομο βιογραφικό

Πέθανε σε ηλικία 89 ετών ο εικαστικός Κωνσταντίνος Ξενάκης.

Ο διεθνής, κοσμοπολίτης εικαστικός της ελληνικής διασποράς γεννήθηκε το 1931 στο Κάιρο, όπου έκανε και τα πρώτα του βήματα στη ζωγραφική.

Σπούδασε στο Παρίσι (1956-1961) αρχιτεκτονική και διακόσμηση εσωτερικών χώρων, καθώς και ζωγραφική.

Η πρώτη του ατομική έκθεση έγινε στη Σουηδία (1969, Sôdertalje Konsthal).

Δίδαξε στο Βερολίνο και στο Παρίσι, όπου εγκαταστάθηκε το 1973.

Παρουσίασε την πρώτη του ατομική έκθεση στην Ελλάδα το 1971, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγματαρχών, στο Ινστιτούτο Γκαίτε, στην Αθήνα.

Η έκθεσή του είχε λειτουργήσει ως μια τολμηρή παρέμβαση σε καλλιτεχνικό και πολιτικό επίπεδο.

Το έργο του Κωνσταντίνου Ξενάκη βρίσκεται σε διάλογο με το πολιτιστικό παρελθόν, η προσωπική του ποιητική σημειολογία δανείζεται στοιχεία από τη σύγχρονη ζωή, αλλά και από συστήματα γραφής παλαιών πολιτισμών.

Ήδη πριν από το τέλος της δεκαετίας του 1960 είχε ξεκινήσει την ενασχόλησή του με το κατεξοχήν χαρακτηριστικό θέμα της ώριμης δουλειάς του: τους κώδικες, τα σημεία και τα σύμβολα που μεταφέρουν μηνύματα και ορίζουν τρόπους επικοινωνίας.

Ο κόσμος των ιερογλυφικών, το φοινικικό και το ελληνικό αλφάβητο, αλλά και το ιαπωνικό και το λατινικό, διαμορφώνουν την προσωπική εκφραστική του γλώσσα.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 οι επισκέψεις του στην Ελλάδα πυκνώνουν και, βαθμιαία, αρχίζει να μοιράζει το χρόνο του μεταξύ Παρισιού και Αθήνας.

Το 1996, τιμώντας την αιγυπτιώτικη καταγωγή του, παρουσιάζει στην Αλεξάνδρεια και στο Κάιρο αναδρομική έκθεση με τίτλο «Η Επιστροφή του Καλλιτέχνη, 1958-1996».

Στην Ελλάδα εκθέτει σε τρία μέρη την αυτοβιογραφική σειρά με τίτλο «Το βιβλίο της ζωής (1995, 1997, 2003)», ενώ το 2003 γίνεται και αναδρομική παρουσίαση έργων του της τελευταίας εικοσαετίας (Κ.Μ.Σ.Τ., Θεσσαλονίκη).

Στα ελληνικά έχουν κυκλοφορήσει δύο μονογραφίες για το έργο του, το 1995 και το 2009.

Related posts

Ενα νέο μνημόνιο καλοκαιριού είναι προ των πυλών

iR

Η ΝΔ πρέπει να ανακαλύψει ξανά την…αμερική!

iR

Δική σας η πατρίδα, μα τίποτε δικό σας…

iR

Leave a Comment

iReporter