Ανάπτυξη μπορεί να φέρει ο Πολιτισμός

0
428

Γράφει ο Χρήστος Η. Χαλαζιάς

Η επιτυχία μιας οικονομικής  μακροπρόθεσμης πολιτικής  ανάπτυξης προϋποθέτει να κατανοήσουμε τις κυρίαρχες πολιτισμικές  παραμέτρους και να αντλήσουμε από αυτές επιχειρησιακά «στοιχεία προγραμματισμού». Αυτοί που λαμβάνουν  τις πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις διατυπώνουν όλο και πιο συχνά ότι τα προγράμματα  της αναπτυξιακής πολιτικής τα οποία  είναι τεχνικώς «ορθά» δεν  εκπληρώνουν όλους τους στόχους τους ή είναι αναποτελεσματικά.

Από την μια έχουν την παρακολούθηση της παγκόσμιας επικοινωνίας και της οικονομίας και, από την άλλη, έναν πολιτικό διαμελισμό και μια πολιτική  «βαλκανιοποίησης» μέσα από τις συγκρούσεις  που ξεσπούν  σε ολόκληρο τον κόσμο.

Μόνο οι αναλύσεις που έχουν στόχο το πολιτισμικό περιβάλλον μπορούν να εξασφαλίζουν την επιτυχία ενός προγράμματος οικονομικής ανάπτυξης. Πρέπει να κατανοήσουμε τις  διαφορετικές κουλτούρες των λαών μέσα από τις ιδιαίτερες αξίες τους. Οι  ειδικοί της οικονομίας πρέπει να λάβουν υπόψη ότι κάθε  πραγματικότητα είναι επίσης  μια πολιτιστική πραγματικότητα, όπως εκφράζεται στις σκέψεις και τις πράξεις  αλλά και οικονομικές δραστηριότητες.

Αρκετοί οικονομολόγοι αναγκάστηκαν να διατυπώσουν ύστερα από χρόνια  ότι η εφαρμογή της καπιταλιστικής οικονομίας στις Ρωσικές αγορές οι οποίες  δεν ήταν  έτοιμες να δεχθούν αυτό το σύστημα, κυρίως εξαιτίας του βάρους των ενδογενών παραδόσεων. Υπάρχει μια σχέση  αιτίου – αιτιατού ανάμεσα  στην κουλτούρα και το επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης.

Αν η οικονομία δεν απορρέει από πολιτισμικές, εθνικές ίσως και θρησκευτικές παραδόσεις, δεν μπορεί να υπάρχει σ’ αυτή την οικουμενική  λογική.

Είναι καθοριστικό να γνωρίζουμε  αν η τεχνολογία είναι συμβατή με την κουλούρα της θρησκείας και την παραδοσιακή ιστορική ταυτότητα, αν οι νέες τεχνολογίες πρέπει να  εισαχθούν σε μια χώρα της Λατινικής Αμερικής, η οποία είναι  διαποτισμένη από μια έντονη υπερβατική κουλτούρα, από τον  καθολικό σχολαστικισμό του 16ου αιώνα με την ηθική  του για την εργασία στην Ινδία, με την πίστη της στη μετενσάρκωση που   έχει αντίκτυπο στην οργάνωση της εργασίας, στην Ιαπωνία, με την παράδοσή της στον σιντοϊσμό και την αρχή της συναίνεσης στη λογική αποφάσεων ή στην βορειοαμερικανική  καλβανιστική  κουλτούρα, με την πουριτανική  κληρονομιά της για το «προφανές πεπρωμένο», δηλαδή την ολική επιτυχία, σ’ αυτή τη ζωή και την ανταμοιβή στην άλλη ζωή.

Κι αυτό γιατί η ιστορία της σκέψης αντανακλά  το σύστημα μιας κουλτούρας που επιδρά στο σύνολο της κοινωνίας. Κάθε οικονομικό σύστημα έχει ένα δικό του « πολιτισμικό κεφάλαιο». Μια πολιτική για την ανάπτυξη  είναι κάτι περισσότερο  από απλή μεταφορά τεχνολογίας.. Η εφαρμογή κριτηρίων των  βιομηχανικών κοινωνιών στις αναδυόμενες χώρες με σοβαρά οικονομικά προβλήματα  οδηγεί συχνά σε λάθη.

Πρέπει να ληφθούν υπόψη πρωταρχικοί πολιτισμικοί παράγοντες η σχέση του ανθρώπου  με το φυσικό περιβάλλον ως προϋπόθεση  για μια ολόκληρη συμπεριφορά, η σχέση με το χρόνο, τη γη και την ιδιοκτησία, ή ο τρόπος αναγνώριση της εξουσίας, η προσδοκία του κέρδους, η στάση απέναντι σε οτιδήποτε είναι νέο, η ικανότητα σχηματισμών της ελίτ,. Οι τρόποι λήψης αποφάσεων.

Σε τελική  ανάλυση τίθεται το ζήτημα της σχέσης ανάμεσα στην ενότητα και τη διαφορετικότητα στο εσωτερικό του μελλοντικού πλανητικού  πολιτισμού. Η παγκόσμια  οικονομία δεν μπορεί να έχει μακροπρόθεσμή επιτυχία παρά μόνο με την προϋπόθεση ότι θα αντιμετωπίσει την ιστορία στο πλαίσιο αυτού του «απολύτου στιγμιαίου χαρακτήρα» ο οποίος  δεν επικεντρώνεται πια σ’ ένα τόπο αλλά σ’ χρόνο που μας καταβροχθίζει όλους ως μαζανθρώπους.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here