Κλεφτρόνια του “Λευκού Κολάρου”: «Επενδύουν» κρυφά τεράστιες ποσότητες μετρητών σε υπεράκτιους φορολογικούς παραδείσους Κραδασμούς που υπερβαίνουν τα στενά όρια της οικονομικής και επιχειρηματικής ζωής και αφορούν στην αποκάλυψη πολιτικών διασυνδέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας ή σε πρακτικές που αντιστρατεύονται τις δημόσιες τοποθετήσεις πολιτικών ηγετών από όλο τον κόσμο προκαλούν ήδη τα πρώτα στοιχεία από τα 13,4 εκατομμύρια εμπιστευτικά έγγραφα των Paradise Papers. 

0
19

Αν και δεν πρόκειται, τουλάχιστον έως τώρα, για περιπτώσεις «ξεπλύματος μαύρου χρήματος», τα στοιχεία που άρχισαν να δημοσιοποιούνται από χθες αποκαλύπτουν ποιοί είναι οι ισχυροί και εξαιρετικά πλούσιοι που επενδύουν κρυφά τεράστιες ποσότητες μετρητών σε υπεράκτιους φορολογικούς παραδείσους. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για 127 πολιτικούς από 47 χώρες, συμπεριλαμβανομένων 14 πρώην ή νυν ηγετών κρατών και, συνολικά, για την τακτική αποφυγής φόρων από το πολιτικά και οικονομικά ισχυρό 1% του κόσμου.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμπραξη Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ), τα έγγραφα αποκαλύπτουν τις μέχρι τώρα άγνωστες συνδέσεις του Αμερικάνου υπουργού Εμπορίου, Willbor Ross με τους Ρώσους ολιγάρχες. Συνολικά, φιγουράρουν περισσότεροι από δώδεκα σύμβουλοι, μέλη του υπουργικού συμβουλίου και δωρητές του Ντόναλντ Τραμπ, ο υπεύθυνος για την χρηματοδότηση της εκστρατείας του Καναδού πρωθυπουργού Τριντό. Μεγάλες συναλλαγές έχουν γίνει ακόμη και από εταιρεία της οποίας συνιδιοκτήτης είναι ο γαμπρός του Βλαντιμίρ Πούτιν.

Στα έγγραφα εντοπίζονται επίσης η Βασίλισσα Ελισάβετ της Μεγάλης Βρετανίας, η Βασίλισσα της Ιορδανίας, οι γιοί του Πρωθυπουργού της Τουρκίας, ο τραγουδιστής των U2 Bono αλλά και πολυεθνικές όπως η Apple, η Nike και άλλες. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα αρχεία που επικαλείται το BBC, περίπου 10 εκατ. λίρες από την προσωπική περιουσία της Βασίλισσας της Αγγλίας έχουν επενδυθεί έχουν επενδυθεί σε αποθεματικά fund στα νησιά Κέιμαν.

Στοιχεία αποδεικνύνουν πως εταιρείες κολοσσοί όπως η Nike, η Apple, η Uber ή το Facebook συρρικνώνουν τους φόρους τους σε προκλητικά χαμηλά ποσοστά, ενώ σύμφωνα με το δημοσίευμα του Guardian, Τwitter και Facebook φέρεται να έχουν πάρει εκατομμύρια δολάρια από επενδυτικά κεφάλαια που συνδέονται με ρωσικούς κρατικούς οικονομικούς θεσμούς.

Με ενδιαφέρον αναμένονται και οι αποκαλύψεις για τα ελληνικά ονόματα στη λίστα. Μέχρι τώρα γίνεται λόγος για περισσότερους από 100 Έλληνες που έχουν κάνει χρήση φορολογικών παραδείσων.

Η νομική εταιρεία Appleby

Τα περισσότερα στοιχεία προέρχονται από μια νομική εταιρεία που ονομάζεται Appleby με έδρα το Χάμιλτον, πρωτεύουσα των Βερμούδων, η οποία ειδικεύεται στις offshore επενδύσεις. Η Appleby είναι ένας από τους ηγέτες της αγοράς για τις υπεράκτιες επιχειρήσεις. 100 εκατομμύρια δολάρια ετήσια έσοδα, 470 εργαζόμενοι, γραφεία σχεδόν σε κάθε σημαντικό φορολογικό παράδεισο.

Κοντά 7 εκατομμύρια έγγραφα που ανακτήθηκαν από την εταιρεία αλλά και από θυγατρικές της καλύπτουν την περιόδο από το 1950 μέχρι το 2016 και περιλαμβάνουν ηλεκτρονικά μηνύματα, τραπεζικές δηλώσεις, συμβάσεις δανειοδότησης δισεκατομμυρίων δολαριίων και άλλα στοιχεία που αφορούν σε τουλάχιστον 25.000 offshore εταιρείες που συνδέουν άτομα από 180 χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα.

Τα έγγραφά της και άλλα, κυρίως από εταιρικά μητρώα στις χώρες της Καραϊβικής, αποκτήθηκαν από την γερμανική εφημερίδα η οποία δεν έχει αποκαλύψει ακόμη την πηγή. Απαντώντας στις διαρροές, η Appleby είπε ότι η εταιρεία είναι “ικανοποιημένη καθώς δεν υπάρχουν αποδείξεις παραβίασης ή αδικήματος από μέρους μας ή των πελατών μας”, προσθέτοντας: “Δεν ανεχόμαστε παράνομη συμπεριφορά”.

Στον κατάλογο των πελατών της συμπεριλαμβάνονται πριγκίπισσες, πρωθυπουργοί και αστέρες του Χόλυγουντ, καθώς και μερικοί από τους πλουσιότερους ολιγάρχες του κόσμου, από τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή, την Ασία και την Αφρική.

Το ξέπλυμα μαύρου χρήματος έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών. Σήμερα υπολογίζεται ότι οι απόπειρες νομιμοποίησης του «μαύρου» χρήματος ανέρχονται στο 1,25 με 1,5 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με δημοσίευμα της οικονομικής ιστοσελίδας Marketwatch. Οπότε, οι κατηγορίες εις βάρος του Πολ Μάνφορντ, επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, για το ξέπλυμα 18 εκατ. δολαρίων είναι «ψίχουλα» σε σχέση με άλλες περιπτώσεις. Μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις των τελευταίων ετών είναι αυτή του Μεξικανού εμπόρου ναρκωτικών Γιόακιν ελ Κάπο, στον οποίο αναφέρεται το βιβλίο του Τζέφρεϊ Ρόμπινσον «The Laudrymen». Ο στενότερος νομικός σύμβουλος του Ελ Κάπο νομιμοποιούσε παράνομα ετήσια έσοδα 300 με 400 εκατ. δολαρίων από το εμπόριο ναρκωτικών. Μέσα σε μία δεκαετία είχε καταφέρει να ξεπλύνει ένα δισ. δολάρια για τον πελάτη του.

Οι τραπεζικοί λογαριασμοί σε φορολογικούς παραδείσους, όπου οι Αρχές δεν προβληματίζονται ιδιαίτερα για την προέλευση μεγάλων χρηματικών ποσών, είναι η προτιμότερη αλλά όχι πάντα η πιο εφικτή λύση. Η δημιουργία ενός μικρού ή μεγάλου δικτύου με εικονικές εταιρείες για τη μεταβίβαση χρημάτων είναι ο συνηθέστερος τρόπος για το ξέπλυμα «μαύρου» χρήματος. Κάποιοι κατηγορούν τον κ. Μάνφορντ ότι απέκτησε πρόσβαση σε παράνομα κεφάλαια μέσω εμβασμάτων από φορολογικούς παραδείσους.

Ενας ακόμη τρόπος για ξέπλυμα μαύρου χρήματος είναι να διάγει κανείς πολυτελή βίο. Ο κ. Μάνφορντ ξόδευε εκατομμύρια για την αγορά πολυτελών χαλιών, αντικών, ρούχων και για την ανακαίνιση του εξοχικού του στα Χάμπονς. Οι εν λόγω δαπάνες καλύπτονταν από αυτές τις εικονικές εταιρείες.

Αλλά η διαδρομή του «μαύρου» χρήματος προς τη νομιμοποίηση δεν είναι πάντα στρωμένη με ρόδα. «Υπάρχει ένα πρόβλημα με τη μεταφορά μετρητών. Ενας έμπορος ναρκωτικών αναγκάζεται να τοποθετήσει τα χρήματά του στο τραπεζικό σύστημα, διότι κινδυνεύει να του τα κλέψουν», σχολιάζει ο κ. Ρόμπινσον στο Marketwatch. «Ενα εκατομμύριο δολάρια σε μετρητά μπορεί να ζυγίζει μέχρι 10 κιλά», σπεύδει να συμπληρώσει.

Στις ΗΠΑ το κατώτατο όριο για νόμιμες συναλλαγές σε μετρητά είναι οι 10.000 δολάρια. Στη Νέα Υόρκη είναι ακόμα πιο χαμηλό. Οι ελεγκτικές αρχές ενημερώνονται αυτόματα όταν μια συναλλαγή σε μετρητά κινηθεί πάνω από αυτό το όριο. Τράπεζες, καζίνο, έμποροι χρυσού και κοσμημάτων, τράπεζες στεγαστικής πίστης και ασφαλιστικές εταιρείες υποχρεώνονται να ενημερώσουν τις αρχές δίωξης οικονομικού εγκλήματος για έναν πελάτη που πληρώνει πάνω από 10.000 δολάρια με μετρητά.

Για να μην μπουν στο στόχαστρο των ελεγκτικών αρχών, οι κακοποιοί χωρίζουν μεγάλα χρηματικά ποσά σε πολύ μικρότερα και τα τοποθετούν σε ξεχωριστούς λογαριασμούς για να μην κινήσουν υποψίες. Κοινή μέθοδος είναι, επίσης, η ανάμειξη χρημάτων από παράνομες και νόμιμες δραστηριότητες. Ενα πλυντήριο αυτοκινήτων μπορεί να εμφανίσει, για παράδειγμα, 1.000 πλυσίματα μέσα σε μία μέρα, όταν στην πραγματικότητα εξυπηρέτησε 500 μοναδικούς πελάτες.

Η υψηλή τεχνολογία μπαίνει στην υπηρεσία παράνομων πρακτικών

Η τεχνολογική πρόοδος και η αύξηση κάθε είδους ηλεκτρονικών συναλλαγών στο σύγχρονο τραπεζικό σύστημα διευκολύνουν το ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Γι’ αυτό και στην εποχή μας, τέτοιου είδους συναλλαγές δεν κάνουν μόνον τρομοκράτες, έμποροι όπλων και ναρκωτικών, επισημαίνει ο Τζέφρεϊ Ρόμπινσον, ο συγγραφέας του βιβλίου «The Laundrymen». Η εκτέλεση συναλλαγών μέσω κινητών τηλεφώνων, τα ψηφιακά νομίσματα και τα νομίσματα στον ηλεκτρονικό τζόγο χρησιμεύουν στην απόκρυψη χρημάτων από παράνομες ενέργειες. «Η εποχή ενδείκνυται για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος», σχολιάζει ο Κέβιν Σάλιβαν, πρώην αστυνομικός επιθεωρητής στη Νέα Υόρκη, στην ειδησεογραφική ιστοσελίδα Marketwatch.

Η νομιμοποίηση παράνομων εσόδων συνδέεται, επίσης, με τη διαφθορά στις επιχειρήσεις και στην πολιτική. Οι εισαγγελικές αρχές, εν τω μεταξύ, δεν «κυνηγούν» τις υποθέσεις αυτές, διότι χάνεται πολύτιμος χρόνος για να στοιχειοθετήσει κανείς το κατηγορητήριο και, στο τέλος, δεν επιβάλλονται οι αρμόζουσες ποινές στους ενόχους. «Αν εξετάσει κανείς τις περιπτώσεις του Μεξικού και της Ρωσίας, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μαύρο χρήμα μολύνει τον πολιτικό κόσμο αυτών των χωρών όπως είχε συμβεί στην Κολομβία», προσθέτει ο κ. Ρόμπινσον. Επί σειράν ετών, το καρτέλ της Μεντεγίν και ο αρχηγός του Πάμπλο Εσκομπάρ «αγόραζαν και πουλούσαν πολιτικούς». Μία ακόμα συνέπεια από το ξέπλυμα «μαύρου» χρήματος είναι η απώλεια φορολογικών εσόδων για το Δημόσιο, επισημαίνεται στο Marketwatch. Για να μπορεί κανείς, όμως, να κάνει ξέπλυμα μαύρου χρήματος, θα πρέπει να έχει τις κατάλληλες γνωριμίες. Πολύτιμοι σύμμαχοί του είναι οι δικηγόροι. Αυτοί γνωρίζουν τα νομικά τερτίπια για τη νομιμοποίηση των παράνομων χρημάτων. Αναλαμβάνουν τη δημιουργία εικονικών εταιρειών, ώστε να μην μπορεί να ανιχνευτεί το «μαύρο» χρήμα. Υπάρχουν, επίσης, χρηματομεσίτες που ειδικεύονται στις συναλλαγές αυτές και λογιστές με διασυνδέσεις με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. «Για να ξεπλύνεις μαύρο χρήμα χρειάζεται να γνωρίζεις τους κατάλληλους ανθρώπους», σχολιάζει ο Κρις Μάδερς, συγγραφέας του «Crime School: Money Laundering».

Αυτήν την εβδομάδα, οι διωκτικές αρχές στη Σιγκαπούρη έβαλαν στο στόχαστρο την Goldman Sachs. Διερευνούν τις σχέσεις της αμερικανικής τράπεζας με το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Μαλαισίας, 1MDB, το οποίο ήδη κατηγορείται για το ξέπλυμα «μαύρου» χρήματος τουλάχιστον σε έξι χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, της Ελβετίας και της Σιγκαπούρης. Στελέχη της Goldman Sachs είχαν συνεργαστεί με το 1ΜDB για την έκδοση ομολόγου.

Η νέα διαρροή εμπιστευτικών εγγράφων αποκαλύπτει τον μυστικό κόσμο των offshore. Τα 13,4 εκατομμύρια εμπιστευτικά έγγραφα, τα Paradise Papers αποκαλύπτουν ποιοί είναι οι ισχυροί και εξαιρετικά πλούσιοι που επενδύουν κρυφά τεράστιες ποσότητες μετρητών σε υπεράκτιους φορολογικούς παραδείσους: 127 πολιτικοί από 47 χώρες, συμπεριλαμβανομένων 14 πρώην ή νυν ηγετών κρατών.

Όπως συνέβη και με τα Panama Papers τα έγγραφα ελήφθησαν από τη γερμανική εφημερίδα Süddeutsche Zeitung, η οποία μοιράστηκε τα στοιχεία με τη Διεθνή Σύμπραξη Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ), ένα δίκτυο περισσότερω από 380 ερευνητών – δημοσιογράφων σε 67 διαφορετικές χώρες, οι οποίοι έψαχναν επί οκτώ μήνες να βρούν στοιχεία δημοσίου ενδιαφέροντος και συμφέροντος σε μία διαρροή που περιλαμβάνει στοιχεία για το 1/5 των πιο γνωστών υπεράκτιων οικονομικών κέντρων μυστικότητας στον κόσμο.

Ωστόσο, αντίθετα με τα Panama Papers, τα Paradise Papers αφορούν λιγότερο ξέπλυμα βρώμικου χρήματος που προέρχεται από φοροδιαφυγή και παράνομες δραστηριότητες και περισσότερο σχήματα που βρίσκονται στο όριο της νομιμότητας και χρηματικά ποσά που διέφυγαν μέσα από τα κενά του διεθνούς φορολογικού συστήματος και αποτελούν προϊόν σχημάτων φορολογικής βελτιστοποίησης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την γερμανική εφημερίδα τα έγγραφα αποκαλύπτουν τις μέχρι τώρα άγνωστες συνδέσεις του Αμερικάνου υπουργού Εμπορίου, Willbor Ross με τους Ρώσους ολιγάρχες. Συνολικά, φιγουράρουν περισσότεροι από δώδεκα σύμβουλοι, μέλη του υπουργικού συμβουλίου και δωρητές του Ντόναλντ Τραμπ στα έγγραφα. Μεγάλες συναλλαγές έχουν γίνει ακόμη και από εταιρεία της οποίας συνιδιοκτήτης είναι ο γαμπρός του Βλαντιμίρ Πούτιν.

Στα έγγραφα εντοπίζονται επίσης η Βασίλισσα Ελισάβετ της Μεγάλης Βρετανίας αλλά και πολυεθνικές όπως η Apple, η Nike και άλλες. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα αρχεία που επικαλείται το BBC, περίπου 10 εκατ. λίρες από την προσωπική περιουσία της Βασίλισσας της Αγγλίας έχουν επενδυθεί έχουν επενδυθεί σε αποθεματικά fund στα νησιά Κέιμαν.

Ακόμη, η γερμανική εφημερίδα αναφέρει ότι τα στοιχεία αποδεικνύνουν πως εταιρείες κολοσσοί όπως η Nike, η Apple, η Uber ή το Facebook συρρικνώνουν τους φόρους τους σε γελοία χαμηλά ποσοστά, ενώ σύμφωνα με το δημοσίευμα του Guardian, Τwitter και Facebook φέρεται να έχουν πάρει εκατομμύρια δολάρια από επενδυτικά κεφάλαια που συνδέονται με ρωσικούς κρατικούς οικονομικούς θεσμούς.

Η νομική εταιρεία Appleby

Τα περισσότερα στοιχεία προέρχονται από μια νομική εταιρεία που ονομάζεται Appleby με έδρα το Χάμιλτον, πρωτεύουσα των Βερμούδων, η οποία ειδικεύεται στις offshore επενδύσεις. Η Appleby είναι ένας από τους ηγέτες της αγοράς για τις υπεράκτιες επιχειρήσεις. 100 εκατομμύρια δολάρια ετήσια έσοδα, 470 εργαζόμενοι, γραφεία σχεδόν σε κάθε σημαντικό φορολογικό παράδεισο.

Κοντά 7 εκατομμύρια έγγραφα που ανακτήθηκαν από την εταιρεία αλλά και από θυγατρικές της καλύπτουν την περιόδο από το 1950 μέχρι το 2016 και περιλαμβάνουν ηλεκτρονικά μηνύματα, τραπεζικές δηλώσεις, συμβάσεις δανειοδότησης δισεκατομμυρίων δολαριίων και άλλα στοιχεία που αφορούν σε τουλάχιστον 25.000 offshore εταιρείες που συνδέουν άτομα από 180 χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα.

Τα έγγραφά της και άλλα, κυρίως από εταιρικά μητρώα στις χώρες της Καραϊβικής, αποκτήθηκαν από την γερμανική εφημερίδα η οποία δεν έχει αποκαλύψει ακόμη την πηγή. Απαντώντας στις διαρροές, η Appleby είπε ότι η εταιρεία είναι “ικανοποιημένη καθώς δεν υπάρχουν αποδείξεις παραβίασης ή αδικήματος από μέρους μας ή των πελατών μας”, προσθέτοντας: “Δεν ανεχόμαστε παράνομη συμπεριφορά”.

Στον κατάλογο των πελατών της συμπεριλαμβάνονται πριγκίπισσες, πρωθυπουργοί και αστέρες του Χόλυγουντ, καθώς και μερικοί από τους πλουσιότερους ολιγάρχες του κόσμου, από τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή, την Ασία και την Αφρική.

Οι αποκαλύψεις δημοσιεύθηκαν το βράδυ της Κυριακής από περίπου 100 μέσα ενημέρωσης σε ολόκληρο τον κόσμο. Η σταδιακή δημοσίευσή των στοιχείων τις επόμενες ημέρες θα αποκαλύψει μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, αρχηγούς κρατών και ισχυρές προσωπικότητες της διεθνούς πολιτικής, της show business και του αθλητισμού που έχουν κρύψει τον πλούτο τους στους ανά τον κόσμο φορολογικούς παραδείσους.

**Νέα έγγραφα που βρίσκουν αντίκτυπο στην διεθνή κοινότητα και δείχνουν σημαντικές προσωπικότητες να χρησιμοποιούν off shore λογαριασμούς, για να αποφύγουν τους φόρους των χωρών τους, «καίνε» τον Πρωθυπουργό της Τουρκίας, Μπιν Αλί Γιλντιρίμ.

Την προηγούμενη περίοδο, η «Καθημερινή» είχε αναφερθεί στις διασυνδέσεις της οικογένειας Γιλντιρίμ με εταιρίες που έχουν ως έδρα την Μάλτα και παρέχουν διάφορες οικονομικές διευκολύνσεις στην οικογένεια του ισχυρού πολιτικού άνδρα της Τουρκίας. Σήμερα, νέες αποκαλύψεις που φέρουν την κωδική ονομασία «Paradise Papers» έρχονται να υποστηρίξουν αυτές τις πληροφορίες.

Συγκεκριμένα, όπως μεταφέρει η τουρκική υπηρεσία του BBC, οι γιοι του Τούρκου Πρωθυπουργού, Ερκάμ και Μπουλέντ Γιλντιρίμ, διατηρούν δυο ακτοπλοϊκές εταιρίες στην Μάλτα, τις Hawke Bay Marine Co. Ltd και Black Eagle Marine Co. Ltd. Η πρώτη ιδρύθηκε το 2004 και η δεύτερη του 2007 και κατά την διάρκεια της ίδρυσης τους, ο Γιλντιρίμ ήταν υπουργός Μεταφορών της Τουρκίας.

Σήμερα, οι δυο εταιρίες συνεχίζουν τις δραστηριότητες τους, με τον Ερκάμ Γιλντιρίμ να είναι μεγαλομέτοχος και διευθυντής αμφοτέρων.

Ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, καθώς και η τουρκική εφημερίδα «Τζουμχουριγιέτ», ζήτησαν πληροφορίες και εξηγήσεις από την οικογένεια Γιλντιρίμ σχετικά με την όλη υπόθεση, δίχως ωστόσο να λάβουν μέχρι στιγμής απάντηση στα ερωτήματα τους. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι ο φιλοκυβερνητικός τύπος επιλέγει να αποσιωπήσει την όλη εξέλιξη.

Με πληροφορίες από BBC, Süddeutsche Zeitung, NYT, Guardian, AΠΕ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here