Το νόμισμα με ταυτότητα και το άϋλο νόμισμα

0
149

Γράφει ο Χρήστος Η. Χαλαζιάς

Πριν από μια εικοσαετία, το χρήμα ήταν κάτι που έμπαινε στην τσέπη μας. Το να πας σ’ ένα μαγαζί να αγοράσεις κάτι ήταν σημαντικό, έλεγες μια καλημέρα, μιλούσες με τον πωλητή, με τον ταμεία, έβγαζες τα χρήματά σου πλήρωνες, έπαιρνες τα ρέστα σου. Το χρήμα για αιώνες  αποτελούσε κατά κύριο λόγο υλικό αντικείμενο, που κρατούσες στο χέρι  το  μετρούσες, έδινε το χαρτζιλίκι στα παιδιά ή εγγόνια προγραμμάτιζες τις δαπάνες σου. Οι ίδιες ονομασίες πολλών από τα  νομίσματα αντανακλούσαν την ιδέα ότι το χρήμα είναι κάτι χειροπιαστό και όχι άυλο. Όμως κατά τη δεκαετία του 1960 το σύγχρονο χρηματοοικονομικό σύστημα επινόησε μια σειρά από διευκολύνσεις, που μας έχουν επιτρέψει να απομακρυνθούμε από το υλικό χρήμα και σταδιακά και από την επίσκεψη μας στις τράπεζες.

Τίποτα δεν είναι  πιο αντιπροσωπευτικό  της κρατικής κυριαρχίας από το νόμισμα. Στα  νομίσματα, χάρτινα ή μεταλλικά υπάρχουν εικόνες , πολιτικών και ιστορικών πρόσωπων. Το νόμισμα  είναι άρρητα συνδεδεμένο με την  έννοια των εθνικών οικονομιών, της εθνικής ισχύος ακόμα και της εθνικής ιστορικής ταυτότητας  τους.

Μπορεί άραγε ένα νόμισμα να σπάσει αυτό τον παραδοσιακό δεσμό με το εθνικό κράτος; Μπορεί άραγε η σύγχρονη τεχνολογία της πληροφορικής να φτάσει  στο σημείο να αντικαταστήσει τις τράπεζες ή τις κυβερνήσεις ως ρυθμιστές της  επιχειρηματικής δραστηριότητας και των καταναλωτών ανά τον κόσμο;  Η απάντηση στην εποχή της παγκοσμιοποίησης των ελεύθερων αγορών και κεφαλαίων είναι ναι.

Είδη υπάρχουν  υπερεθνικά νομίσματα όπως το  Bitcoin,  που διοχετεύτηκε στις αγορές καταμεσής της οικονομικής – τραπεζικής κρίσης τη δεκαετία 2008 – 2018, αποτελεί μια περίπτωση  έρευνας για το μέλλον του νομίσματος, καθώς εντείνεται η κωδικοποίηση του χρήματος.

Το Bitcoin είναι ένα «ψηφιακό νόμισμα» (ένα νόμισμα το οποίο αποθηκεύεται σε μορφή  κώδικα και η διαπραγμάτευσή του  γίνεται online. Πρόκειται επίσης για «κρυπτονόμισμα».  Ο όρος αυτός συχνά χρησιμοποιείται εναλλάξ, με τον όρο  «ψηφιακό νόμισμα», αλλά υποδηλώνει τη χρήση μεθόδων κρυπτογράφησης  προκειμένου το νόμισμα να καταστεί ασφαλές.

Το Bitcoin είναι το πρώτο  κρυπτονόμισμα στον κόσμο που έχει καταφέρει να  χρησιμοποιείται ευρέως. Παρόλο που υπάρχουν δεκάδες κρυπτονομισμάτων , το  Bitcoin  είναι αυτό με τη μεγαλύτερη αξία και την  μεγαλύτερη επιρροή. Με μια πρώτη ματιά  αυτό το ηλεκτρονικό νόμισμα θυμίζει την  υπηρεσία του Pay Pal, υπό την έννοια  ότι αποτελεί μια μέθοδο online πληρωμής για αγορά  προϊόντων, χωρίς να είναι η υλική  επαφή.

Το άυλο νόμισμα έχει ενσωματώσει πολλές από τις αντιφάσεις και τις δυνατότητες των ψηφιακών νομισμάτων, σ’ ένα κόσμο που εξακολουθεί ως επί το πλείστον να καθορίζεται από τις εθνικές οικονομίες και κυβερνήσεις. Οι καταβολές του εντοπίζονται σε ιδεολογικές κοινότητες που αντιμετωπίζουν με βαθύ σκεπτικισμό τις κυβερνήσεις, τα παραδοσιακά  χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και  το «νόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας» δηλαδή νόμισμα που αν η αξία του απορρέει από τους νόμους του κράτους. Το  ψηφιακό νόμισμα  έχει αναπτύξει μια νέα κοινότητα γύρω από ένα online νόμισμα που προσπαθεί να  παρακάμψει αυτούς τους καθιερωμένους θεσμούς που είναι οι τράπεζες.

Το νόμισμα αναγκαστικής κυκλοφορίας εξαρτάται κατά βάση από την ύπαρξη εμπιστοσύνης. Οι άνθρωποι  πρέπει  να  συμμερίζονται την πεποίθηση ότι, σε τελική ανάλυση το νόμισμα έχει κάποια αξία.  Η αναγκαστική κυκλοφορία – κάτι που είχε προτείνει και ο Γ. Βαρουφάκης του 2015 – έχει την έννοια της εξουσιοδότησης , μια διακήρυξη από τα άνω. Το νόμισμα αυτό προέκυψε ως αποτέλεσμα της κάμψης της εμπιστοσύνης απέναντι στο παραδοσιακό χρηματοοικονομικό σύστημα κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης, αλλά κα επειδή  η τεχνολογική του εξέλιξη δημιουργεί έναν   έμπιστο  online μηχανισμό χρηματικών συναλλαγών.

Όμως η κωδικοποίησης του χρήματος των αγορών , των πληρωμών και της  εμπιστοσύνης είναι το μεγάλο σημείο καμπής στην ιστορία των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών μέσω του κινητού μας τηλεφώνου δημιουργώντας τράπεζες μηχανών χωρίς ανθρώπινες συναλλαγές.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here