Οι δημοσκοπήσεις μετατρέπουν την πολιτική σε εμπόρευμα

0
27

Γράφει ο Χρήστος Η. Χαλαζιάς

Οι δημοσκοπήσεις αποτελούν αναμφίβολα τη «γαργαλιστική» πλευρά της πολιτικής επικαιρότητας και κανείς περά από τους δημοσκόπους δεν γνωρίζει, το κατά πόσο προκαλούν το ενδιαφέρον των πολιτών την εκλογική περίοδο όπως είναι η χρονιά μας έχοντας τέσσερις αναμετρήσεις – Τοπική Αυτοδιοίκησης, Περιφερικές, Ευρωεκλογές ίσως και έκτακτες μαζί με εθνικές ή υποχρεωτικές το φθινόπωρο.

Οι πολίτες δέχονται καταιγισμό δημοσκοπήσεων για την στιγμιαία αποτύπωση της κοινή γνώμης για τα κόμματα και τους πολιτικούς. Αυτές οι έρευνες της κοινής γνώμης παραγγέλλονται όχι μόνο από πολιτικούς οργανισμούς ή από μέσα ενημέρωσης, αλλά και από βιομηχανικές εμπορικές επιχειρήσεις που στοχεύουν στη διαπίστωση των απόψεων των συνηθειών του κοινού ή της αντιδράσεις, της κοινής γνώμης ή των καταναλωτών προκειμένου οι επιχειρηματίες να σχεδιάσουν την προώθηση του προϊόντος και τα κόμματα να προσαρμόσουν την πολιτική τους.

Οι δημοσκοπήσεις αυτέ διεξάγονται κατά κανόνα από οργανωμένες εταιρίες έρευνας της αγοράς για λογαριασμό συγκεκριμένου πελάτη (ο οποίος πληρώνει ) και τα αποτελέσματα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από αυτόν που την παραγγέλνει, χωρίς να την κοινοποιεί στην κοινή γνώμη.

Το κοινό γνωρίζει τις δημοσκοπήσεις που αφορούν την πολιτική και τους αρχηγούς των κομμάτων όταν γίνονται πρωτοσέλιδα και βασική είδηση στα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων και στις πολιτικές εκπομπές. Βέβαια το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων.

Πέρα από τα πραγματικά ευρήματα, η ίδια η πρακτική των δημοσκοπήσεων προκαλεί συζητήσεις για την επιλογή της μεθοδολογίας, αν υπάρχει από κάποια αρχή έλεγχος των στοιχείων, αλλά και για την επιρροή που μπορεί να έχουν στην πολιτική συμπεριφορά στην απόφαση των πολιτών.

‘Όπως με κάθε θεσμό, η τεχνική εξέλιξη, έτσι και οι δημοσκοπήσεις έχουν τους επικριτές και τους υποστηρικτές τους. Οι υποστηρικτές τους αποδέχονται ως σωστό εργαλείο αποτύπωσης την στιγμής για την συμπεριφορά των πολιτών απέναντι στο κόμματος τους. Οι υποκριτές υποστηρίζουν ότι επηρεάζουν την κοινή γνώμη και κυρίως τους αναποφάσιστους τους οποίους πληροφορούν ότι την πλειοψηφία την έχει το Α κόμματος και το Β την μειοψηφία. Το αποτέλεσμα αυτό εκτιμούν ότι μπορεί να παραπλανήσει την κοινή γνώμη.

Ο τηλεθεατής βλέπει και ο αναγνώστης διαβάζει τακτικά – μια φορά την εβδομάδα – διάφορα ποσοστά, χωρίς να μπορεί να αντιληφθεί τι σημαίνουν. Την ίδια μέρα, διαβάζει ή βλέπει ποσοστά που διαφέρουν από εταιρεία σε εταιρεία. Διαβάζει για παράδειγμα, ότι το 1ο κόμμα έχει διαφορά 7 ή 10 μονάδες από το 2ο κόμμα και την ίδια ώρα δημοσκόπηση άλλης εταιρεία που παρουσιάζει ότι η ψαλίδα ανάμεσα στα δυο πρώτα κόμματα κλείνει και χαρακτηρίζουν ότι μπορεί οι εκλογές αυτές να είναι «ντέρμπι».Οι ίδιοι άνθρωποι διαβάζουν ότι το 4ο ή το 5ο κόμμα μπορεί να είναι εκτός βουλής και στη άλλη εταιρεία ότι, έχει αυξημένα ποσοστά και παραμένει στη Βουλή. Οι δημοσκόποι και οι αναλυτές, τις διαφορές αυτές τις δικαιολογούν λέγοντας ότι είναι θέμα διαφορετικής μεθοδολογία που ακολουθεί κάθε εταιρεία στην ανάλυση των στοιχείων που έχει. Όλα αυτά είναι φυσικό να προκαλούν μεγάλη σύγχυση στου πολίτες.

Τελικά ίσως το θέμα των δημοσκοπήσεων να μπορεί να διαλευκανθεί περισσότερο αν οι πολίτες γνωριζόσουν κάποια βασικά στοιχεία το πώς γίνονται οι δημοσκοπήσεις και ποιους κανόνες δεοντολογίας πρέπει να τηρούν, όταν δημοσιεύουν τα αποτελέσματά της. Η εταιρεία που κάνει τη δημοσκόπηση πρέπει να αναφέρει το «δείγμα» που χρησιμοποίησε για την έρευνα, δηλαδή πόσα άτομα συμμετείχαν από ποιες κοινωνικές ομάδες, σε ποιες περιοχές έγιναν, ποιες ηλικίες, το ποσοστό γυναικών – ανδρών, την επαγγελματική ιδιότητα, εάν έγινε πρόσωπο με πρόσωπο (που κοστίζει ακριβά) ή τηλεφωνικά. Οι ερωτήσεις που έγιναν στα άτομα που συμμετείχαν αν ήταν απλές και σαφείς και όχι παραπλανητικές ώστε να υφαρπάξουν την απάντηση που θέλει ο δημοσκόπος. Πόσοι απάντησαν, πόσοι είπαν δεν τους ενδιαφέρει, πόσοι αρνήθηκαν και πόσοι τους έκλεισαν το τηλέφωνο και μόνο στο άκουσμα της λέξης δημοσκόπηση.

Αν τηρηθούν όλες αυτές οι προϋποθέσεις, τότε δεν θα μπορούν οι δημοσκοπήσεις να γίνουν εργαλείο αντιπαράθεσης των δυο πρώτων κόμματων στην προσπάθεια να χειραγωγήσουν την κοινή γνώμη και να υπονομεύεται η ποιότητα της δημοκρατίας, προτάσσοντας τα ατομικά συμφέροντα ή τα κομματικά σε βάρος του συνόλου και φυσικά θα είναι ποιο κοντά στα εκλογικά αποτελέσματα και θα επανακτήσουν την αξιοπιστία της κοινή γνώμη.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here