Τι αλλάζει ο ΣΥΡΙΖΑ στο ποινικό δίκαιο

0
34
justice statue

Δυο νέους κώδικες, τον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας παρουσίασε ο υπουργός Δικαιοσύνης Μιχάλης Καλογήρου. Οι νέοι Κώδικες επιφέρουν σωρεία αλλαγών στο ποινικό τοπίο καθώς εισάγουν νέες διατάξεις και θεσμούς.

Επίσης θεσπίζουν σημαντικές αλλαγές για τους καταχραστές του Δημοσίου με σημαντικότερη την κατάργηση του νόμου 1608/50 περί καταχραστών του δημοσίου. Πρόκειται για ένα θέμα με το οποίο έχει ασχοληθεί το Euro2day.gr με σειρά άρθρων (δείτε χαρακτηριστικά εδώ, εδώ, εδώ και εδώ) αναδεικνύοντας τα προβλήματα που προκαλούσε σε κρίσιμες ιδιωτικοποιήσεις.

Με την κατάργηση των διατάξεων του καταργείται και η ποινή των ισοβίων που προβλέπεται ως σήμερα για τους καταδικασθέντες σε εφαρμογή αυτού του νόμου. Με τις νέες διατάξεις για τους καταχραστές του δημοσίου στο εξής θα προβλέπονται ποινές καθείρξεως ως και 15 χρόνια.

Ως καταχραστής του δημοσίου ορίζεται εκείνος που με τις παράνομες συμπεριφορές του (απιστίες, πλαστογραφίες, ψευδείς βεβαιώσεις και άλλα αδικήματα) προκαλεί ζημιά στο δημόσιο. Ως δημόσιο ορίζεται από τον νέο Ποινικό Κώδικα, το δημόσιο, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, όχι όμως άλλοι φορείς ιδιωτικής νομικής φύσεως που μπορεί να διαχειρίζονται δημόσια περιουσία. Επίσης στο δημόσιο δεν περιλαμβάνονται τα πιστωτικά ιδρύματα.

Σε ό,τι αφορά τους καταχραστές του δημοσίου οι νέες διατάξεις που περιλαμβάνονται στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και αφορούν στο σύνολο των παραβατών της ποινικής νομοθεσίας (πλημμελήματα και κυρίως κακουργήματα) περιλαμβάνει και τους καταχραστές.

Ειδικότερα σύμφωνα τις νέες ρυθμίσεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, προβλέπονται για όλα τα κακουργήματα διαδικασίες ποινικής διαπραγμάτευσης.Πρόκειται για μια νέα διάταξη που ορίζει ότι ο διωκόμενος για αδικήματα ως καταχραστής του δημοσίου μπορεί μέχρι και το ακροατήριο να πληρώσει, να αποκαταστήσει τη ζημία που προκάλεσε και να τύχει ευνοϊκοτερης μεταχείρισης ή και να αθωωθεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Σε κάθε περίπτωση προβλέπεται ειδική παραγραφή 20 χρόνων για τα αδικήματα σε βάρος του δημοσίου.
Επίσης υπάρχει και η αυστηρή νομοθεσία για το ξέπλυμα που προβλέπει δημεύσεις και χρηματικές ποινές ανάλογες με τη ζημιά του δημοσίου για τους καταχραστές.

Σε ότι αφορά τις εκκρεμείς υποθέσεις με κατηγορουμένους με βάση τον νόμο του 1608 του 50, διευκρινίστηκε, ότι αν η δίκη δεν έχει τελειώσει και οι νέες διατάξεις έχουν ήδη ψηφιστεί πριν απόφαση, τότε θα εφαρμοστεί όπως προβλέπει το Σύνταγμα ο νέος ευνοϊκότερος νόμος.

Με τον νέο Ποινικό Κώδικα καταργούνται για πρώτη φορά όλα τα αδικήματα που τιμωρούνται σε βαθμό πταίσματος. Από τα πταίσματα που ήδη υπάρχουν, όσα δεν είναι σοβαρά στο εξής θα τιμωρούνται ως διοικητικές παραβάσεις με πρόστιμα και όσα κρίνονται ως σοβαρά μετατρέπονται σε πλημμελήματα.

Ως προς τα πλημμελήματα, αυτά διακρίνονται:

-Στα ελαφρά πλημμελήματα που τιμωρούνται με ποινές ως τρία χρόνια φυλάκιση. Οι ποινές για αυτά τα αδικήματα αναστέλλονται πάντα , πλην εξαιρέσεων υποτροπής.

Μπορεί όμως να δοθεί και αναστολή στην εκτέλεση της ποινής με όρους για παράδειγμα αποζημίωση του παθόντος ή απαγόρευση εξόδου ή υποχρέωση να εμφανίζεται στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής.

-Στα βαριά πλημμελήματα που τιμωρούνται από τρία ως πέντε χρόνια οι ποινές θα εκτίονται.

-Η παροχή κοινωφελούς εργασίας προβλέπεται με τον νέο Κώδικα ως κύρια ποινή. Δηλαδή μπορεί να επιβάλλεται αυτοτελώς από το δικαστήριο. Η ποινή της κοινωφελούς εργασίας θα εκτελείται σε δημόσιες υπηρεσίες, και ΟΤΑ. Αυτό γίνεται όπως είπε ο πρόεδρος της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής ποινικολόγος Χριστόφορος Αργυρόπουλος “για να περιοριστεί ο εγκλεισμός στις φυλακές που αποκοινωνικοποιεί τον άνθρωπο”.

-Αλλαγές σημειώνονται και στις ποινές για τα κακουργήματα.

Στο εξής για τα κακουργήματα θα προβλέπονται ποινές από πέντε ως 15 χρόνια κάθειρξης, ενώ στις επιβαρυντικές περιστάσεις προβλέπονται πέραν όσων υπάρχουν και νέες. Για παράδειγμα αν ο κατηγορούμενος έχει δυσχεράνει με τις πράξεις του την δικαστική έρευνα ή το κίνητρό του είναι ρατσιστικό η ομοφοβικό.

Για την συγκεκριμένη μεταβολή ο κ. Αργυρόπουλος τόνισε ότι οι νέες ρυθμίσεις είναι αναγκαίες διότι “η Ελλάδα ως χώρα μεταναστών έχει ανάγκη να καλλιεργήσει αυτό το πνεύμα”.

• Προβλέπεται ότι όποιος σε οικονομικά εγκλήματα πληρώνει και αποκαθιστά τη ζημιά δεν θα πηγαίνει φυλακή ούτε ως προσωρινός κρατούμενος.

• Καταργούνται με τον νέο Κώδικα όλες οι χρηματικές ποινές και μόνη μετατροπή ποινής που προβλέπεται είναι εκείνη που αφορά στην παροχή κοινωφελούς εργασίας. Επίσης καταργούνται η στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων και το αξιόποινο για απεργίες δημοσίων υπαλλήλων.

-Οι ανήλικοι στο εξής θα δικάζονται, καταδικάζονται και θα εκτίουν ποινές όσοι είναι από 18 έως και 25 ετών

-Ως προς τις αλλαγές στον νέο Κώδικα Ποινικής Δικονομίας αναβαθμίζεται κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα ο ρόλος του Εισαγγελέα και διευρύνονται οι αρμοδιότητες του και εξουσίες του.

Ειδικότερα αλλάζουν σχεδόν τα πάντα στις έρευνες των ποινικών υποθέσεων.

• Ο Εισαγγελέας θα έχει όλες τις αρμοδιότητες του ανακριτή εκτός από την προφυλάκιση. Δηλαδή θα ερευνά τα πάντα και θα προβαίνει σε κάθε ενέργεια.

• Θα είναι επίσης ο πρωταγωνιστής σε μια σειρά νέων θεσμών με στόχο την αποκατάσταση της ζημιάς ( σε οικονομικά εγκλήματα) και τον συμβιβασμό πριν από τις δίκες προκειμένου να επιταχυνθεί η απονομή της δικαιοσύνης.

Επίσης εισάγονται νέοι θεσμοί.

-Ποινική διαταγή. Θα αφορά τα αδικήματα με ποινές έως ενός χρόνου. Ο Εισαγγελέας θα μπορεί να θέτει στο αρχείο τις υποθέσεις, όταν κρίνει ότι δεν είναι σοβαρές και δεν αφορούν το δημόσιο συμφέρον.

-Αποχή από την ποινική δίωξη. Θα αφορά βαρύτερα πλημμελήματα και κακουργήματα. Στα πλημμελήματα με ποινές ως τρία έτη ο Εισαγγελέας θα μπορεί να μην ασκεί ποινική δίωξη, όταν έχει αποκατασταθεί η παρανομία και η διάταξή του θα επικυρώνεται από δικαστή. Για παράδειγμα στις περιπτώσεις των διώξεων για καταβολή εισφορών δεν θα ασκείται δίωξη αν ο κατηγορούμενος τακτοποιήσει την οφειλή του. Το ίδιο θα γίνεται κι αν έχει βγάλει δίπλωμα οδηγήσεως ο κατηγορούμενος για τη συγκεκριμένη παράβαση.

-Στα κακουργήματα (οικονομικά εγκλήματα και άλλα) αν έχει αποκατασταθεί η ζημιά ολόκληρη και έχει μεταμεληθεί ο δράστης ο εισαγγελέας θα αναστέλλει την έρευνα για τρία χρόνια. Αν μέσα στα τρία χρόνια ο δράστης δεν κάνει άλλο αδίκημα τότε η υπόθεση θα μπαίνει στο αρχείο. Και εδώ η διάταξη του εισαγγελέα θα επικυρώνεται από δικαστή.

-Ποινική συνδιαλλαγή

Ο Εισαγγελέας θα μπορεί να προτείνει ποινή στον κατηγορούμενο πριν την άσκηση ποινικής δίωξης με δεδομένη την πλήρη αποκατάσταση της ζημιάς. Αν ο κατηγορούμενος το δεχθεί η υπόθεση δεν θα φθάνει στο ακροατήριο και η ποινή θα είναι η συμφωνηθείσα.

-Ποινική Διαπραγμάτευση

Ο Εισαγγελέας, όπως γίνεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες με επιτυχία, θα διαπραγματεύεται με τον κατηγορούμενο σε κάθε στάδιο της ποινικής διαδικασίας και θα να έρχεται σε συμφωνία μαζί του για την ολική η μερική αποκατάσταση της ζημιάς και την ποινική του μεταχείριση. Δηλαδή θα του προτείνει μειωμένη ποινή.

Αναγκαία προϋπόθεση η ομολογία ενοχής από τον κατηγορούμενο.

ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ από όλους τους παραπάνω θεσμούς τα ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΒΙΑΣ(ληστείες, βιασμοί, ανθρωποκτονίες και άλλα).

Οπως τόνισε ο καθηγητής πανεπιστημίου Θεοχάρης Δαλακούρας, πρόεδρος της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ” η αναμόρφωσή του συζητείται εδώ και 30 χρόνια, από το 1991 και τα τελευταία δέκα χρόνια έχουν γίνει 50 τροποποιήσεις. Παρ όλα αυτά ο Κώδικας παραμένει αναποτελεσματικός”.

Σε σχέση με τα νέα νομοθετήματα ο υπουργός Δικαιοσύνης Μιχάλης Καλογήρουαναφέρθηκε αρχικά στους στόχους της νομοθετικής μεταρρύθμισης, προσθέτοντας ότι κινείται σε τρεις βασικούς άξονες ” Εξορθολογισμός αδικημάτων, νέο ποινολόγιο που να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες και εναρμόνιση της νομοθεσίας στα διεθνή δεδομένα χωρίς εκπτώσεις στα ατομικά δικαιώματα”.

Οι προτεινόμενες από την νομοπαρασκευαστική επιτροπή διατάξεις θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση με τους αρμόδιους φορείς.

Εύα Καραμανώληe.karamanoli@euro2day.gr

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here