Ακούστε τον Σωκράτη

0
377

Γράφει ο Νίκος Καραμπάσης

Αθήνα,εποχή του Περικλή. Ενα καλοκαιρινό γλυκό σούρουπο,όπως αυτές τις μέρες, ο Σωκράτης βρέθηκε να κάθεται επάνω σε κάτι «γυμνούς βράχους» του Αττικού πεδίου,αρκετά μακρυά απο το κέντρο της πόλης. Καθώς ήταν βυθισμένος στις σκέψεις του,για να βρεί την λογική και ορθή απόδειξη «του ζητουμένου», ξαφνικά,χωρίς να τους περιμένει, εμφανίσθηκαν πέντε γνωστοί και φίλοι του απο την «Αγορά» οπότε μετά απο λίγο του λέει ο ένας: Ω! Σωκράτη καλό είναι να διαλογίζεσαι,αλλά καλλύτερο όμως είναι να διδάσκεις σε όσους έχουν ανάγκη απο την σοφία σου.

Σωκράτης: Λεόντιε,απάντησα και σε αυτόν που με «αφύπνησε»,οτι η σοφία δεν διδάσκεται. Τότε εμπνέεται,όταν γνωρίζει κάποιος τον δρόμο που οδηγεί σε αυτήν. Απο μένα τον άσοφο μην περιμένεις τίποτε το ωφέλιμο να αποκτήσεις,όταν δεν γνωρίζεις τι ζητάς.Γνώρισε τον εαυτό σου,για να έρθω εγω προς εσένα να ζητήσω την συνδρομή σου,ως σοφού!

Λήξαρχος: Δάσκαλε ήρθαμε κοντά σου για να μας λύσεις μια απορία μας.Ο λόγος περι Πατρίδος. Δεν θελήσαμε στον κοινό χώρο της αγοράς με την ερώτηση μας να μας περάσουν για απάτριδες. Γι αυτό ήρθαμε μέχρι εδώ να σε ρωτήσουμε. Ποιά είναι η έννοια ω! Σωκράτη της πατρίδας όταν τα αξιώτερα τέκνα αυτής τιμωρούντα απο αυτή την ίδια αυστηρότατα και πολλές φορές ακόμη και με την ποινή του θανάτου; Γιατί η πατρίδα είναι τόσο αγνώμων προς αυτά τα τέκνα της,τα οποία έσωσαν την υπόληψη της και την ανέδειξαν ακόμη περισσότερο στα μάτια των εχθρών της; Γιατί δεν μεριμνά ως φιλόστοργη μητέρα,για όσους ξόδεψαν το μισό της ζωής τους υπερ αυτής; Τι επιδιώκει η πατρίδα, με την αχαρακτήριστη στάση της;

Σωκράτης: Ουδέν γνωρίζω πλην του οτι τα τέκνα οφείλουν να σέβονται, να τιμούν και να υπακούουν στους γονείς τους, έστω κι αν αυτοί φέρονται αυστηρότερα του δέοντος προς αυτά. Τα παιδιά συσπειρωμένα γύρω απο τους γονείς τους,αποτελούν την οικογένεια και οι οικογένειες συσπειρωμένες γύρω απο την εξουσία αποτελούν την πατρίδα. Πατρίδα λοιπόν είναι η αφηρημένη έννοια της μητέρας-χώρας μας την οποία υπηρετούμε ως γενέτειρα μας γη. Η Πατρίδα,ως έννοια,είναι ιερή. Γι αυτό οφείλουμε,καλώς ή κακώς, να υπακούουμε στα κελεύσματα της ,έστω και εαν εσφαλμένα τιμωρεί.

Μη ζητάτε απο την έννοια της Πατρίδας,κρίση. Αυτή την έχουν μόνο οι άρχοντες της εξουσίας της – όσοι κυβερνάνε – οι οποίοι πολλές φορές κάνοντας κακή χρήση της δύναμης της εξουσίας, τιμωρούν τον ευεργέτη (της πατρίδας) αντί τον καταχραστή. Βοηθούν τον δυνάστη και αδιαφορούν για τον πιεζόμενο. Εξυπηρετούν το ψεύδος και απαγορεύουν την αλήθεια ως πρόσκομμα της φιλοδοξίας και των συμφερόντων τους.

Ενω υμνούν την αρετή,στο σκότος εκβιάζουν αυτήν ως παρθένο της αρεσκείας τους. Υποκρίνονται τους ευσεβείς και καταδυναστεύουν τις ηθικές αρχές. Παρόλες αυτές τις κακοδαιμονίες που προέρχονται απο την άσκηση της εξουσίας, Η πατρίδα ως έννοια παραμένει αμέτοχος απο αυτές. Οταν όμως η εξουσία – δηλαδή οι κυβερνώντες – κινδυνεύει,τότε υποκρίνονται οτι η πατρίς πάσχει και καλύπτονται πίσω απο την «πατρίδα» μην τυχόν και περισώσουν την υπόσταση τους.

Μην δυσφημήτε το όνομα της πατρίδας έστω και εαν συνυφαίνεται μετά της εξουσίας.Τιμήσατε την πατρίδα ως θείαν σκέπη της ζωής σας.Υπερασπισθήτε αυτήν υπερ παν άλλον αγαθόν. Πατρίδα είναι το σύμβολο της αδελφότητας. Εχετε ιερό χρέος της συνειδήσεως σας,προς αυτήν. Είναι η ασπίδα της υποστάσεως σας. Εαν η εξουσία κακώς ενεργεί, αργά ή γρήγορα θα δώσει λόγο για τις πράξεις της και δεν θα δυνηθή να αποπλύνει το αιώνιο αίσχος της. Καλύτερα να πεθάνει κανείς αθώος,παρά ένοχος.

Υγ. Το μόνο που μπορώ να εγγυηθώ είναι οτι οι παραπάνω διάλογοι με τα συγκεκριμένα πρόσωπα είναι απολύτως αυθεντικοί και προσπάθησα να τους αποδώσω στην σημερινή μας ελληνική γλώσσα,χωρίς ιδιαίτερη «μετάφραση». Είναι σπουδαίο οτι ο μεγάλος αυτός Ελληνας σοφός – που έζησε και δίδαξε στην εποχή του Περικλή και του Φειδία,του Αριστοφάνη και του Πλάτωνα – μας διδάσκει και σήμερα γιατί πρέπει να βάζουμε πάνω απο κάθε τι άλλο την ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ. Για ποιο λόγο έχουν ζωτική σημασία «οι λέξεις και οι έννοιες» και προφανώς οι πράξεις μας και δεν έχει καμμία σημασία «ποιοι κυβερνάνε».

Σήμερα,είναι απολύτως χρήσιμο και κρίσιμο να εμβαθυνουμε μελετώντας πρσεκτικά τα λόγια αυτά του μεγάλου ΕΛΛΗΝΑ σοφού της αρχαιότητας(που μας διδάσκει και το 2018).

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here