Διεθνή δημοσιογραφικά ψέματα που έγραψαν ιστορία

0
304

Γράφει ο Χρήστος Η. Χαλαζιάς

Είναι θλιβερό για ένα λειτούργημα που είναι να ενημερώνει την κοινή γνώμη για τα καθημερινά δρώμενα να μετατρέπεται σε ψυχρό  επάγγελμα και να δέχεται στον περίβολό του ανεύθυνους και  ημιμαθείς. Η παγκόσμια  πνευματική  ζωή  να υποφέρει από αυτού του είδους  τα παράσιτα και υπηρέτες οικονομικών – διαφημιστικών συμφερόντων. Στις  περιπτώσεις αυτές τα παράσιτα έχουν ευρύ πεδίο δράσης. Η βασική αιτία επιβίωσης αυτών είναι η έλλειψη του άμεσου ελέγχου από τηλεοπτικό ή αναγνωστικό κοινό. Μια απλή ματιά σε ορισμένα κίτρινα  τηλεοπτικά κανάλια ή έντυπα  σκουπίδια  θα διαπιστώσετε ότι αυτά  τα ζωύφια έχουν ημερομηνία λήξης. Και η ψεύτικη γραφίδα ή ο λόγος τους καταγράφεται στην ιστορία ως παράδειγμα αποφυγής..

ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΟ ΙΡΑΚ

Το Φεβρουάριο του 1991, στις τηλεοράσεις όλου του κόσμου  βλέπαμε  ένα αμήχανο  και μέσα σε απελπισία κορμοράνο, που προσπαθούσε να βγει από την κατάμαυρη απ’ το πετρέλαιο θάλασσα. Το βίντεο υποτίθεται ότι είχε γυριστεί από το βρετανικό συνεργείο  ΙΤΝ  στις ακτές του Κουβέιτ, προβλήθηκε  αρχικά από το καλωδιακό αμερικανικό κανάλι CNN και το ρεπορτάζ μιλούσε για την οικολογική καταστροφή που προκλήθηκε από τους χιλιάδες τόνους πετρελαίου που είχαν  χύσει οι στρατιώτες του Σαντάμ αποχωρούντες από το Κουβέιτ.

Λίγες μέρες αργότερα ευρωπαϊκές εφημερίδες  έγραψαν ότι το αγγλικό και το αμερικανικό CNN δεν βρισκόταν εκεί γιατί οι Ιρακινοί είχαν απαγόρευση την προσέγγιση στους δυτικούς δημοσιογράφους και εκεί βρισκόταν μόνο ιρακινοί στρατιώτες.

Ευρωπαϊκές  εφημερίδες αποκάλυψαν ότι η φωτογραφία αυτή που είχε κάνει τον γύρο του κόσμου προερχόταν από το ειδησεογραφικό πρακτορείο  (Ρόιτερ) το 1983, όταν  στον πόλεμο  Ιράν –Ιράκ είχε χυθεί πετρέλαιο  στη θάλασσα. Τα δύο τηλεοπτικά δίκτυα ποτέ δεν είπαν  κάτι για αυτό το ψέμα τους.

ΡΟΥΜΑΝΙΑ  ΤΙΜΙΣΟΑΡΑ

Η Γαλλική  εφημερίδα « Λιμπερασιόν»  το Μάρτη του 1990 ζήτησε συγνώμη για πρώτη φορά από τους αναγνώστες της με πρωτοσέλιδο. Για μεγάλο  χρονικό διάστημα είχε υποστηρίξει ότι αποκάλυψε ντοκουμέντα για την εξέγερση και καταστολή του  καθεστώτος του Τσαουσέσκου  στην Ρουμανία το  Δεκέμβριο  του 1989 στην Τιμισοάρα, από την μυστική αστυνομία Σεκουριτάτε, με συγκλονιστικές φωτογραφίες, από ομαδικούς τάφους με χιλιάδες  νεκρούς, που τεκμηρίωναν –την μεγάλη σφαγή άμαχων διαδηλωτών. Ανάλογη ήταν και η αντιμετώπιση   της είδησης  από όλα σχεδόν  τα μέσα ενημέρωσης  σ’ όλο τον κόσμο και δεν έλειψαν οι τίτλοι των εφημερίδων που έφταναν  τους νεκρούς σε 80.000.

Με έρευνα που έγινε, αποδείχθηκε  ότι οι νεκροί  αυτής της εξέγερσης  δεν ξεπέρασαν  τους 97. Βέβαια αυτό σε τίποτα δεν αλλάζει την αρχική σκέψη και το χαρακτήρα της καταπίεσης  του λαού της Ρουμανίας,  από  τον Τσαουσέσκου. Αλλά οι φωτογραφίες ήταν ένα μεγάλο ψέμα. Όπως  αποκαλύφθηκε οι φωτογραφίες είχαν τραβηχτεί μεν στην ίδια περιοχή, αλλά μετά από συμφωνία μεταξύ των εκεί δημοσιογράφων, χρησιμοποιήθηκαν, πτώματα, που  έχασαν τη ζωή τους  από   φυσιολογικό θάνατο – και όχι στα  επεισόδια. Όσο για τους ομαδικούς τάφους ήταν  – σκαμμένοι βέβαια – όμως στα νεκροταφεία της Τιμισοάρα.

Η αποκάλυψη ήρθε εκ των υστέρων και στηρίχθηκε  στις μαρτυρίες συγγενών , που έκπληκτοι έβλεπαν  τους δικούς τους, οι οποίοι είχαν πεθάνει λίγες μέρες πριν, από ποικίλες αιτίες να ποζάρουν σαν θύματα  της σφαγής. Προχώρησαν σ’ αυτή τη σκηνοθεσία για να πληροφορηθεί  η παγκόσμια κοινή γνώμη την έκταση των  γεγονότων που είχαν  μεγάλη έκταση την εποχή εκείνη .

ΛΟΚΕΡΜΠΙ  ΣΚΟΤΙΑ

Το 1984, χρονοδιακόπτης σε μια από τις αποσκευές που μετέφερε η πτήση 103 της Παναμέρικα, πυροδοτήθηκε, προκαλώντας μια απ’ τις  πολύνεκρες  αεροπορικές  τραγωδίες. Το Μπόινγκ 747 διαλύθηκε πάνω από το Λόκερμπι  της  Σκοτίας με αποτέλεσμα  να σκοτωθούν 295 επιβάτες και 11 κάτοικοι.

Η αμερικανική κυβέρνηση υπέδειξε σαν ενόχους δυο Λίβυους κατηγορώντας τους ότι συσκεύασαν  και συνέδεσαν τη μοιραία βαλίτσα μέχρι την Φρανκφούρτη, από όπου ξεκίνησε η πτήση 103, προερχόμενοι  από τη Μάλτα. Η κατηγορία στηρίχθηκε σε κάποιες «αόριστες πληροφορίες» των αφρικανικών Μυστικών υπηρεσιών και σαν αποδεικτικά στοιχεία παρουσιάστηκαν ένα μικρό κουρέλι από ύφασμα πουκάμισου  που υποτίθεται είχε αγοράσει ένας απ’ τους Λίβυους στη Μάλτα και ένα μικροκοσκοπικό θραύσμα  που βρέθηκε 50 χιλιόμετρα μακριά από το  σημείο πτώσης και αναγνωρίστηκε σαν τμήμα  χρονοδιακόπτη λιβυκής προέλευσης.

Χιλιάδες ιστορίες και πολλά ρεπορτάζ είδαν το φως της  δημοσιότητας χωρίς κανένα αποδεικτικό στοιχείο, πέρα από την επιμονή του τύπου, παρ’ όλες τις προσπάθειες του Λίβυου ηγέτη να αποδείξει ότι δεν έχει καμιά σχέση  η χώρα του.    Αυτά μέχρι  τον Απρίλη του 1992. Το περιοδικό ΤΙΜΕ  σε  αφιέρωμα  του παρουσιάζει στοιχεία με τα οποία απαλάσει την κυβέρνηση της  και αποδείκνυε ότι το χτύπημα  έγινε από ένα  Σύριο έμπορο όπλων και ναρκωτικών με το  όνομα Αλ Κασερ. Και η υπόθεση ήταν ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών μεταξύ ναρκωτικών και εμπόρων όπλων.

Η αποκάλυψη προκάλεσε αίσθηση, αλλά η Λιβύη ζει ακόμη και σήμερα  κάτω από το εμπάργκο. Παρ΄ όλες τις προσπάθειες μετανοίας  που έκανε ο Λίβυος ηγέτης προς τη Δύση.

ΜΟΣΧΑ ΚΑΙ CNN Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΣΣΔ

Το πραξικόπημα στις 20  Αυγούστου 1991 στη Μόσχα  κατά του τελευταίου Γενικού Γραμματέα του ΚΚΣΕ Μιχαήλ Γκορμπατσόφ  θεωρείται ως ένα από τα μεγαλύτερα ιστορικά γεγονότα  στην ιστορία της Ρωσίας και που οδήγησε  στην διάλυση της ΕΣΣΔ.  Η ηρωοποίηση του Μπόρις Γέλτσιν και  η θέσπιση εκτός νόμου του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος έκανε τον  γύρο του κόσμου καθώς και η αποκαθήλωση όλων των  παλαιών συμβόλων.

Το γκρέμισμα  των αγαλμάτων του Λένιν, του Μάρξ του Στάλιν  κ.α έγινε με μια συμβολική  διάσταση λαϊκής  εξέγερσης.

Στις 23 Αυγούστου 1991 μόλις είχε τελειώσει μια μεγάλη συγκέντρωση  στην κόκκινη πλατεία, με  κύριο ομιλητή τον Μπόρις Γέλτσιν . Το ραντεβού δίνεται για  το βράδυ. Στις δέκα φθάνουν στο χώρο κάποιοι μοσχοβίτες και μαζί τους μια ομάδα από μηχανικούς του Δήμου, η Λαϊκή  οργή δεν υπάρχει! Ένας  με την ντουντούκα  τακτοποιούσε και έδινε οδηγίες το που θα καθίσουν οι διαδηλωτές και που τα μέσα ενημέρωσης  με επικεφαλής τα δυτικά και κυρίως το CNN. Ένα  λεωφορείο με τουρίστες φθάνει για να παρακολουθήσει το σόου με το  γκρέμισμα  του αγάλματος. Κάποιος  ξεχασμένος ανάβει ένα πυροτέχνημα  και ο επικεφαλής φωνάζει ότι είναι πολύ νωρίς. Οι δημοσιογράφοι φωνάζουν ότι δεν είναι καλά τα πλάνα  γιατί το  πλήθος δεν συμμετέχει «πάμε από την αρχή». Η εικόνα που έχει κρατήσει ο κόσμος είναι ότι το σοβιετικό καθεστώς έπεσε κάτω από την λαϊκή οργή, ένα ψέμα που μέχρι σήμερα κανείς δεν το έχει  αποκαλύψει.

ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ

Στα τέλη  του Οκτώβρη 1992 μια  συνταρακτική  φωτογραφία κάνει το γύρο  του κόσμου προερχόμενη από τη Βοσνία – Ερζεγοβίνη. Στον ποταμό Νερέτβα πτώματα επιπλέουν… Η λεζάντα της φωτογραφίας γράφει για μουσουλμάνους  νεκρούς που έριξαν οι Σέρβοι στο ποτάμι .Όταν  τα πτώματα  ανασύρθηκαν  φάνηκε ότι δε είχαν  υποστεί  περιτομή. Δεν ήταν μουσουλμάνοι, αλλά Σέρβοι.

ΔΙΔΥΜΟΙ ΠΥΡΓΟΙ

Λίγες μέρες μετά  το τριπλό χτύπημα στις ΗΠΑ της 11ης Σεπτέμβρη ( Νέα Υόρκη, Πεντάγωνο και Ουάσινγκτον) με τα χιλιάδες θύματα,  το αμερικανικό  καλωδιακό κανάλι CNN δεν παρουσιάζει κανένα  θύμα και τίποτα από τα συντρίμμια των διδύμων  πύργων του εμπορικού κέντρου  και του πενταγώνου, πέρα  από τα συντρίμμια , κάτι που έγινε αποδεκτό από όλα τα τηλεοπτικά  δίκτυα αλλά και από το δημοσιογραφικό κόσμο ότι η Αμερική μητέρα της τηλεόρασης – σκουπίδια, του  κιτρινισμού αλλά και της υπερβολής, αυτή τη φορά  κράτησε μια  άψογη στάση. Με εντολή του αμερικανού προέδρου Τ. Μπους υιού και των μυστικών υπηρεσιών γινόταν ελέγχος κάθε εικόνας  που μετέδιδαν,  δεν άφηνα  κανέναν δημοσιογράφο να πλησιάσει  στα «επικίνδυνα» σημεία  των ερειπίων. Τη απόφαση αυτή την πήραν  για να μην πέσει το ηθικό του  αμερικανικού λαού. Η απόφαση  έγινε σεβαστή  από όλους τους  ανθρώπους των  μέσων ενημέρωσης .

Τα ψέματα και ο κιτρινισμός στα μέσα ενημέρωσης  δεν έχουν  τέλος, είναι παρά πολλά και πολλές φορές δύσκολο να τα αποδείξεις . Εμείς κάναμε  μια προσπάθεια για την καταγραφή  τους, με σκοπό  ρομαντικό και με την ιδέα ότι δεν θα ξαναγίνουν τα ίδια λάθη και ο δημοσιογράφος  δεν θα ξαναδεχθεί να υπηρετήσει σκοτεινούς σκοπούς αλλά τον ιερό σκοπό για την ενημέρωση  μακριά από κρατικά – οικονομικά συμφέροντα.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here